Tropik xəstəliklərin patogenləri ilə mübarizə üsulu tapılıb

Qrenobldakı EMBL laboratoriyasının bir qrup alimi “tropik” təhlükəli xəstəliklərə səbəb olan parazitlər olan tripanosomlarda nüvə qapağı bağlayan kompleksin strukturunu tədqiq ediblər.

32gun.az xəbər verir ki, tədqiqatın nəticələri Nature Communications (NatСom) jurnalında dərc olunub. 

Təkhüceyrəli tripanosomlar mal-qarada Çaqas xəstəliyinin və Afrika tripanosomiazının (yuxu xəstəliyi) törədiciləridir. Bu xəstəliklər insanlara da təsir edir. Çaqas xəstəliyinin kəskin forması qızdırma, baş ağrısı və əzələ ağrısı, şişlik, səpgi və kardiomeqaliya ilə xarakterizə olunur. Yuxu xəstəliyi ilə artan yuxululuq, iflic, psixi pozğunluqlar və koma ilə müşayiət olunan oxşar simptomlar meydana gəlir.

Nüvə qapağı kompleksi hüceyrədə RNT-nin işləməsinə kömək edən zülallar qrupudur. Onlar RNT-yə onu məhv olmaqdan qoruyan və işini yerinə yetirməsinə kömək edən xüsusi etiket (qapaq) bağlayırlar. Tripanosomlarda bu kompleks insanlardan fərqli olaraq qurulmuşdur. İnsanlarda iki alt bölmədən, tripanosomlarda isə dörddən ibarətdir. Bu fərq tripanosom qapağı kompleksini yeni dərmanların inkişafı üçün potensial hədəfə çevirir.

Tədqiqatçılar bu kompleksi və onun RNT ilə qarşılıqlı əlaqəsini ətraflı öyrənmək üçün krioelektron mikroskopiya və rentgen şüalarından istifadə ediblər. Məlum olub ki, nüvə qapağı kompleksi parazitin həyatı üçün vacibdir. Onun strukturunu və necə işlədiyini öyrənmək insan hüceyrələrinə təsir etmədən tropik xəstəliklərlə mübarizə aparmağa kömək edəcək yeni dərmanların hazırlanmasına kömək edə bilər.

Ayxan