DÜNYA ÖZ XƏBƏR

Alimlər beynin hansı nahiyəsinin səxavətdən məsul olduğunu aşkar ediblər

Beynəlxalq elm adamları komandası insanın altrüistik davranışlarını tənzimləyən beyin sahəsini müəyyən edib. Məlum olub ki, bazolateral amiqdala (limbik sistemin bir hissəsi) emosional yaxınlığa əsaslanaraq xeyirxah və başqalarına kömək etməyə hazır olma səviyyəsini "nizamlayır".

32gun.az bildirir ki, araşdırmanın nəticələri Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS) jurnalında dərc edilib.

Beynin başqalarına kömək etmə qərarlarını necə verdiyini anlamaq üçün elm adamları nadir bir fürsətdən istifadə edərək, Urbah-Vit xəstəliyi olan Cənubi Afrika xəstələri ilə işləyiblər. Bu genetik xəstəlik bazolateral amiqdalanın seçici zədələnməsinə səbəb olur, amma beyinin digər sahələrinə təsir etmir. Bu xəstələrdə mimikadan emosiyaları tanımaqda çətinliklər olur və sosial davranışlarda fərqliliklər müşahidə edilir.

Araşdırma çərçivəsində tədqiqatçılar "diktator oyunu" adı verilən bir oyun keçiriblər, bu oyun oyun nəzəriyyəsindən götürülüb, burada iştirakçılar hansı hissə puldan başqa bir insana verəcəklərinə qərar verirlər. Pul alıcıları yaxın dostlar, qonşular, tanışlar və ya tamamilə tanımadığı insanlar ola bilərdi.

Nəticələr göstərdi ki, bazolateral amiqdalası zədələnmiş xəstələr yaxın insanlara qarşı olduqları qədər xeyirxah davranmışdılar, amma tanımadığı və az tanıdığı insanlara qarşı davranışları əhəmiyyətli dərəcədə daha eqoist olub.

Beləliklə, elm adamları belə qənaətə gəldilər ki, bazolateral amiqdala altrüizmi yaratmır, ancaq onu sosial məsafəyə əsaslanaraq tənzimləyir. Bu "nizamlamadan" kənar olaraq, beyin daha çox şəxsi faydanı seçir, əgər insan digərinə qarşı güclü emosional əlaqə hiss etmirsə.

"Bizim araşdırmamız göstərir ki, amiqdala altrüistik davranışı birbaşa artırmır və ya basdırmır, amma bizə nə qədər və ya az xeyirxah olmağımız üçün şərait yaradır", — araşdırmanın həmmüəllifi, həkim Luka Lüpken qeyd edib.

Nilay 

Oxşar Xəbərlər