Alimlər buğumayaqlıların təkamül xəritəsini hazırlayıblar

İsrailli alim həşərat və hörümçəklərin bədən quruluşunun mənşəyini izah edən yeni model təklif etdi

İsrailin Yerusəlimdəki Yəhudi Universitetindən professor Ariel Çipman bu gün yer üzündə ən çox yayılan canlılar olan buğumayaqlılarda — yəni həşəratlar, hörümçəklər, xərçəngkimilər və çoxayaqlılarda — bədən quruluşunun necə formalaşdığını izah edən yeni bir model təqdim edib.

32gun.az bildirir ki onun araşdırması Proceedings of the Royal Society B Biological Sciences jurnalında dərc olunub.

Ənənəvi elmi yanaşmaya görə, həşəratlarda baş, döş və qarın, hörümçəklərdə isə başdöş və qarın kimi fərqli bədən quruluşları funksional ehtiyaclara cavab olaraq təkamül etmişdi. Lakin Çipman göstərir ki, bu fərqlərin əsasında embriogenezin ilkin mərhələlərində baş verən üç əsas inkişaf prosesi dayanır.

Professor Çipman on ildən artıq davam edən müşahidələrə, inkişaf biologiyası, klassik embriologiya və paleontoloji məlumatlara əsaslanaraq, bədən bölmələrinin (taqmaların) təkamülünün embrionlardakı molekulyar səviyyədə baş verən dəyişikliklərlə izah oluna biləcəyini göstərir.

Tədqiqat təkcə müxtəlif bədən formalarının mənşəyini izah etməklə kifayətlənmir, həm də genetik və molekulyar mexanizmlərin öyrənilməsi üçün yeni perspektivlər açır. Alim bildirir ki, bu yanaşma biologiya ilə paleontologiya kimi müxtəlif elmi sahələrin birləşməsinin, canlıların quruluşunun dərkində nə qədər vacib olduğunu ortaya qoyur.

Nilay