DÜNYA ÖZ XƏBƏR

Alimlər Antarktida dəniz buzlarında görünməmiş dəyişikliklər AŞKAR EDİBLƏR

ABŞ və Avstraliyadan olan beynəlxalq alimlər qrupu Antarktidanın dəniz buz örtüyündəki son dramatik dəyişikliklərin son 120 ildə görünməmiş olduğunu müəyyən edib.

32gun.az bildirir ki, tədqiqat Communications Earth & Environment (CEE) elmi jurnalında dərc olunub.

Antarktika dəniz buzunun peyk müşahidələri yalnız 1970-ci illərdən bəri mövcud olub, uzunmüddətli iqlim dəyişiklikləri haqqında anlayışımızı məhdudlaşdırır. Bu boşluğu doldurmaq üçün komanda 1905-ci ildən 2020-ci ilə qədər dəniz buzunun rekordlarını yenidən qurmaq üçün qabaqcıl statistik üsullardan istifadə edib.

Tədqiqat Cənub Yarımkürəsindəki 30 meteoroloji stansiyadan toplanmış temperatur və təzyiq məlumatlarına əsaslanırdı.

Bayes yanaşmasından istifadə edərək, elm adamları nəinki tarixi məlumatları yenidən qura bildilər, həm də ekstremal hadisələrin baş vermə ehtimalını qiymətləndirə bildilər. Təhlil göstərdi ki, son altı ildə 21-ci əsrdə baş verən üç rekord aşağı dəniz buzunun uzunluğu ehtimalı 0,1%-dən azdır. Bu o deməkdir ki, 20-ci əsrin iqlim şəraiti şəraitində belə hadisələrin baş verməsi faktiki olaraq mümkün deyil.

Tədqiqatın həmmüəllifi, Tasmaniya Universitetindən Dr Will Hobbs, "struktur dəyişikliklərin" dəniz buzunun həddindən artıq dəyişkənliyinin yeni normal ola biləcəyini göstərdiyini söyləyib. 

“Kəskin dalğalanmalar və rekord enişlər də daxil olmaqla, son vaxtlar qəribə dəniz buzunun davranışı 20-ci əsr kontekstində çox az ehtimal olunur. Bu, yeni fiziki rejimə keçiddən xəbər verir”, - deyə tədqiqatçı qeyd edib.

Ayxan 

Oxşar Xəbərlər