İsrail və Portuqaliyadan olan beynəlxalq alimlər qrupu Daş dövrü insanlarında qabaqcıl simvolik və mücərrəd təfəkkürün sübutlarını aşkar ediblər. Bunlar Levantda (Aralıq dənizinin şərqindəki tarixi bölgə) Manot, Qafzeh və Quneitra mağaralarından oyulmuş daş artefaktlar idi. Bu obyektlər təxminən 55-60 min il əvvəl yaradılmışdır.
32gun.az xəbər verir ki, araşdırma “Archaeological and Anthropological Sciences” (A&AS) elmi jurnalında dərc olunub.
Mütəxəssislər müasir 3D səth analizindən istifadə edərək qəsdən qravüralarla funksional işarələri ayıra bildilər. Manot, Qafzeh və Quneitra parçalarında səthin relyefinə uyğun gələn mürəkkəb naxışlar əks olunub, onların estetik və simvolik məqsədini göstərir. Eyni zamanda, Amud mağarasının dayaz və naxışsız kəsikləri olan artefaktlar yalnız funksional məqsədlər üçün istifadə edilmişdir.
“Mücərrəd düşüncə insanın idrak təkamülünün təməl daşıdır. Bu qravürlər simvolik ifadə qabiliyyətini vurğulayır və yüksək inkişaf etmiş konseptual qabiliyyətlərə malik cəmiyyəti təklif edir”, - deyə layihəyə rəhbərlik edən Dr. Mey Qoder-Qoldberqer izah edib.
Tədqiqat sənət kimi simvolik davranışın yalnız müasir insanlarda ortaya çıxdığına dair ənənəvi fikirlərə meydan oxuyur. Tapıntılar göstərir ki, mücərrəd düşüncə və simvolik ifadə Homo sapiensin qlobal genişlənməsindən çox əvvəl Orta Paleolitdə artıq mövcud olub.
Kəşf qədim insanların idrak inkişafı haqqında anlayışımızı dərinləşdirir və arxeoloji artefaktları öyrənmək üçün yeni alətlər təqdim edir ki, bu da əcdadlarımızın davranışını şərh etməyimizi dəyişə bilər.
Nilay
.jpg)
.jpg)
