Cənub-Qərb Tədqiqat İnstitutunun tədqiqatçıları TOI-270 d ekzoplanetinin atmosferinin kimyəvi tərkibinin modelləşdirilməsini aparıblar.
Onlar belə bir nəticəyə gəliblər ki, bu, sıx və isti atmosferlə əhatə olunmuş nəhəng daşlı planetdir. TOI-270 d Yerdən cəmi 73 işıq ili uzaqlıqda yerləşir və qeyri-adi planetlərin bütün bir sinfinin başa düşülməsi üçün açar ola bilər.
32gun.az bildirir ki, araşdırma "Astrophysical Journal" (AstroJournal) jurnalında dərc olunub.
TOI-270 d ölçüsünə görə Yerlə Neptun arasında yerləşən, sub-neptun adlanan planetdir. Təəccüblüdür ki, Qalaktikada bu ən yaygın ekzoplanet növü olsa da, Günəş sistemində onlar yoxdur. Həyat üçün yararlı ola biləcək mülayim isti sub-neptunlar xüsusilə maraqlıdır.
Əvvəllər belə planetlərin nazik hidrogen atmosferi ilə dərin bir okeanla örtülə biləcəyi güman edilirdi. Lakin Ceyms Vebb teleskopundan əldə edilən yeni məlumatlar göstərdi ki, TOI-270 d-nin atmosferini isti, sıx atmosferə malik kütləvi daşlı planet modeli daha yaxşı izah edir.
"Mən belə kiçik bir ekzoplanetin atmosferinin bu qədər detallı təhlil edilməsinə heyran qaldım", - deyə tədqiqatın aparıcı müəllifi doktor Kristofer Qlayn qeyd edib. - "Karbon qazı, metan və su molekullarının aşkar edilməsi ilə biz əsl geokimyəvi rekonstruksiya aparmağa və bizə yad olan bu dünyanın necə formalaşdığını anlamağa başlaya bilərik."
TOI-270 d-nin atmosferindəki temperatur min Fahrenheit dərəcəsini ötür - bu, Veneranın səthindən də istidir. Tədqiqatçılar belə ekstremal şəraitdə qazların kimyəvi tarazlığa necə girdiyini və teleskopun onları tuta biləcəyi atmosferin yuxarı təbəqələrinə necə qalxdığını modelləşdiriblər.
TOI-270 d həyat üçün yararlı olmasa da, planetlərin mənşəyinin alternativ ssenarilərini öyrənmək üçün vacib bir obyekt olaraq qalır. Xüsusilə, yeni tədqiqat əvvəllər aşkar edilməsi gözlənilən amonyakın atmosferdə niyə olmadığını izah edir. Alimlərin sözlərinə görə, yüksək temperaturlarda amonyak azot qazına çevrilə bilər və ya planetin səthindəki ərimiş maqma okeanında həll ola bilər.
"Planetologiya biologiyaya bənzəyir: eyni tikinti blokları və qanunlar inanılmaz müxtəlif formalar yaradır.
İndi biz ekzoplanetlərin atmosferlərinin kimyəvi tərkibindəki bu müxtəlifliyi görməyə başlayırıq" deyə Qlayn əlavə edib.
Ayxan
.jpg)
.jpg)
