ABŞ-dakı Cekson İnstitutunun alimləri qanyaradıcı kök hüceyrələrində yaşla genetik mutasiyaların toplandığını aşkar ediblər. Bu mutasiyaların bəziləri hüceyrələrə böyümədə üstünlük verir, lakin bu, ciddi xəstəliklərə səbəb ola bilər. Alimlər bu nəzarətsiz böyüməni işə salan mexanizmi tapıblar və onu dayandırmağın yolunu da müəyyən ediblər.
32gun.az bildirir ki, bu barədə "Nature Communications" (NatCom) jurnalında dərc olunan məqalədə qeyd edilib.
Professor Cennifer Troubridcin rəhbərliyi altında aparılan araşdırma zamanı məlum olub ki, ən çox yayılmış yaşla əlaqəli mutasiyalardan biri olan Dnmt3a genindəki mutasiya hüceyrənin enerji stansiyaları olan mitoxondrilərin işini gücləndirir. Bu, mutasiyaya uğramış qan kök hüceyrələrini daha "dözümlü" edir və onlara normal hüceyrələri sıxışdıraraq aktiv şəkildə çoxalmağa imkan verir. Bu proses ürək-damar xəstəlikləri, diabet və qan xərçəngi riskini artırır.
"Bu kəşf bizə qan kök hüceyrələrinin yaşla necə dəyişdiyini və bunun nə üçün xəstəliklərə səbəb ola biləcəyini yeni bir şəkildə anlamağa imkan verir. Lakin ən əsası, təhlükəli hüceyrələrin böyüməsini dayandırmaq üçün zərbə endirə biləcəyimiz bir nöqtə tapdıq." deyə Troubridc qeyd edib.
Alimlər mitoxondrilərin işini pozan xüsusi maddələrdən istifadə ediblər. Bunların arasında MitoQ, d-TPP, həmçinin adətən diabet zamanı təyin olunan məşhur dərman metformini də var. Bu vasitələr mutasiyaya uğramış hüceyrələrin enerji təchizatını "söndürüb" və bir neçə gün ərzində onların təxminən yarısı məhv olub. Bu zaman normal hüceyrələr zərər görməyib.
Nəticələr təkcə siçanlarda deyil, süni şəkildə mutasiya yaradılmış insan hüceyrələrində də təsdiqlənib. Bu, gələcəkdə qandakı yaşla əlaqəli dəyişikliklərlə bağlı xəstəliklərin inkişafının qarşısını ala biləcək dərmanların yaranacağına ümid verir.
Nilay
.jpg)
.jpg)
