ABŞ-ın Binqemton Universitetinin alimləri həşəratların sürətlə azalmasının səbəbini müəyyən ediblər. Onların fikrincə, bu, tək bir səbəbdən deyil, bir-birinə bağlı təhlükələrin mürəkkəb şəbəkəsindən qaynaqlanır. Əsas rol isə kənd təsərrüfatına məxsusdur.
32gun.az bildirir ki, araşdırma BioScience jurnalında dərc olunub.
Xüsusi maraq bu problemə 2017-ci ildə aparılan və 30 il ərzində həşəratların 75% azalmasını ortaya qoyan araşdırmadan sonra yaranıb. Dünyanın müxtəlif ölkələrindəki alimlər səbəbləri araşdırmağa başlasalar da, yekun nəticələr fərqli olub.
Binqemtondan olan tədqiqatçılar 175-dən çox elmi icmalı və metaanalizi təhlil edərək 500-dən artıq fərziyyə əsasında təxminən 3 min əlaqədən ibarət səbəb-nəticə şəbəkəsi qurublar. Bu şəbəkəyə şəhərləşmə, iqlim dəyişikliyi, arı saxlanması, işıq çirkliliyi və digər amillər daxildir.
Alimlərin fikrincə, əsas səbəb kənd təsərrüfatıdır, lakin digər ekoloji stress faktorları ilə birgə təsiri vəziyyəti daha da kritikləşdirir. Məsələn, iqlim dəyişiklikləri yanğınlar, yağıntı və temperatur üzərində təsir göstərir ki, bu da öz növbəsində torpaq istifadəsinə və çirklənməyə yol açır.
Bioloq Eliza Qrams qeyd edir ki, bir çox mühüm amillər ümumiyyətlə nəzərə alınmır: "Heç bir araşdırma təbii fəlakətləri, müharibələri, təbiətə insan müdaxiləsini və dəmiryollarının təsirini qeyd etməyib".
Bundan başqa, alimlər tədqiqatların daha çox arılar və kəpənəklərə yönəldiyini və digər həşərat növlərinin diqqətdən kənarda qaldığını vurğulayıblar. Bu isə ekosistemin bütövlüyünün qorunması baxımından ciddi problemlərə səbəb ola bilər.
Tədqiqatın müəlliflərindən biri Kristofer Halş deyib: "Əgər diqqətimizi yalnız arılara və kəpənəklərə yönəltsək, minlərlə digər növü itirə bilərik. Bu isə təbiət balansının daha da pozulmasına gətirib çıxara bilər".
Ayxan
.jpg)
.jpg)
