Yalnız yaşlılar üçün deyil: gənclərdə də osteoporoz riski artmaqdadır

 Osteoporoz adətən yaşlı insanlarla, xüsusilə menopauza dövründə olan qadınlarla əlaqələndirilir. Bu xəstəlik sümük toxumasının zəifləməsi, sümüklərin sınma riskinin artması və ümumi sümük kütləsinin azalması ilə xarakterizə olunur. Lakin son illərdə aparılan araşdırmalar göstərir ki, osteoporoz yalnız qocalara xas deyil, gənclərdə də getdikcə daha çox rast gəlinir.

Mütəxəssislər bildirirlər ki, gənclər arasında osteoporozun artması həyat tərzi və qidalanma vərdişləri ilə sıx bağlıdır. Həyatın sürətli ritmi, texnologiyaya artan bağlılıq və fiziki fəaliyyətin azalması gənclərin sümük sağlamlığına mənfi təsir göstərir. Uzun saatlar kompüter, telefon və televizor qarşısında oturmaq, fiziki hərəkətlərin məhdudluğu və fast food tipli qidaların üstünlük təşkil etməsi sümük kütləsinin formalaşmasını zəiflədir. Bundan əlavə, günəş işığına kifayət qədər çıxmamaq D vitamini çatışmazlığına gətirib çıxarır ki, bu da sümük sağlamlığı üçün həyati əhəmiyyət daşıyır.

Maraqlıdır ki, gənclərdə osteoporoz çox vaxt simptomsuz gedir və yalnız sümüklərdə ciddi zəifləmə və ya sınmalar baş verdikdə üzə çıxır. Bu səbəbdən erkən profilaktika tədbirləri həyati əhəmiyyət kəsb edir.

32gun.az bu barədə araşdırma aparıb:

Ortoped Həsən Hüseynov 32gun.az-a  bildirir ki, düzgün qidalanmamaq və fiziki aktivliyin az olması gənclərin sümük kütləsinin zəifləməsinə birbaşa təsir göstərir. “Gənclər arasında fast food və şəkərli qidaların üstünlük təşkil etməsi, kifayət qədər günəş işığı almamaq və fiziki aktivliyin az olması sümük toxumasının normal inkişafına mane olur. Nəticədə, yalnız yaşlılarda deyil, gənclərdə də sümüklərin erkən zəifləməsi halları artıb,” – deyə H.Hüseynov əlavə edir.

Diyetoloq Nigar Məmmədova da vurğulayır ki, balanslı qidalanma sümük sağlamlığının qorunmasında əsas amildir. “Kalsium və vitamin D ilə zəngin qidalar – süd, qatıq, pendir, balıq və yaşıl yarpaqlı tərəvəzlər – sümük toxumasının möhkəmlənməsinə kömək edir. Həmçinin, kalsiumla zəngin qidaların gün ərzində müntəzəm qəbul olunması, vitamin D üçün isə günəş işığından faydalanmaq sümük sağlamlığının qorunmasında vacibdir,” – deyə N.Məmmədova qeyd edir.

Ekspertlər həmçinin bildirirlər ki, fiziki aktivlik osteoporoz riskini azaltmaqda əsas rol oynayır. Xüsusilə ağırlıq qaldırma, qaçış, sürətli gediş və kardio məşqlər sümük kütləsinin artmasına və sümüklərin daha sağlam qalmasına imkan yaradır. “Gənclər arasında erkən yaşda bu vərdişlərin formalaşdırılması gələcəkdə sümüklərin sağlamlığını qorumaq baxımından həyati əhəmiyyət kəsb edir. Hərəkətsiz həyat tərzi və uzun müddət kompüter, telefon qarşısında oturmaq sümük toxumasının zəifləməsinə səbəb olur,” – Həsən Hüseynov əlavə edir.

Həkimlər həmçinin xəbərdarlıq edir ki, gənclərdə osteoporoz çox vaxt heç bir əlamət vermir və yalnız sümüklərdə ciddi zəifləmə və ya sınmalar baş verdikdə üzə çıxır. Ona görə də gənc yaşlardan sağlam həyat tərzi, balanslı qidalanma, kifayət qədər D vitamini qəbul etmək və müntəzəm fiziki fəaliyyətə diqqət yetirmək vacibdir.

Nəticə olaraq, osteoporoz yalnız yaşlıların problemi deyil. Erkən profilaktika və düzgün həyat tərzi ilə gənclərdə sümük sağlamlığını qorumaq mümkündür. Həkimlər gənclərə tövsiyə edir ki, fast food və şəkərli qidalardan uzaq durmaq, kalsium və D vitamini ilə zəngin qidalar qəbul etmək, gündə ən az 30 dəqiqə fiziki fəaliyyət göstərmək və kifayət qədər günəş işığı almağa diqqət yetirsinlər. Bu vərdişlər gələcəkdə sümük sıxlığının qorunmasına və osteoporoz riskinin əhəmiyyətli dərəcədə azalmasına xidmət edir.

Ayaz